Veilig AI gebruiken als advocatenkantoor: zo doe je het

Advocaten willen de productiviteitswinst van AI-tools niet missen, maar staan voor unieke compliance-uitdagingen. Geheimhoudingsplicht, clientvertrouwelijkheid en strenge beroepsregels maken niet elke AI-tool geschikt. Dit artikel legt uit hoe je het veilig aanpakt.

Waarom AI extra risico's heeft voor advocaten

Advocaten hebben een wettelijke geheimhoudingsplicht (artikel 11a Advocatenwet). Dit betekent dat vertrouwelijke informatie van cliënten niet mag worden gedeeld met derden zonder toestemming. Als een medewerker een zaaksstrategie of cliëntdocument invoert in ChatGPT, is OpenAI juridisch gezien een derde partij die kennis neemt van die vertrouwelijke informatie.

Bovendien stelt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA) dat advocaten verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van alle cliëntdata, inclusief data die wordt verwerkt door externe dienstverleners. Dit vereist een zorgvuldige selectie van AI-tools.

Wat mag niet met ChatGPT?

Voor advocatenkantoren geldt als vuistregel: invoer in ChatGPT of andere niet-gecertificeerde AI-tools van het volgende is risicovol of verboden:

• Cliëntdocumenten, contracten of correspondentie met cliëntgegevens.
• Zaakstrategieën, processtukken of juridische adviezen die cliënten identificeren.
• Persoonsgegevens van cliënten of wederpartijen (GDPR).
• Informatie over lopende zaken die nog niet openbaar zijn.

Hoe gebruik je AI veilig als advocaat?

Veilig AI-gebruik in de rechtspraktijk vereist tools die specifiek aan de volgende criteria voldoen:

• EU-dataopslag: alle data wordt verwerkt en opgeslagen op Europese servers, zodat er geen doorgifte naar de VS plaatsvindt.
• Geen modeltraining: de AI-aanbieder mag jouw cliëntdata niet gebruiken om zijn modellen te verbeteren.
• Verwerkersovereenkomst: er moet een geldige DPA zijn die voldoet aan de AVG en die de aanbieder verplicht tot vertrouwelijkheid.
• Organisatie-isolatie: data van jouw kantoor is volledig gescheiden van andere organisaties (multi-tenancy).

De kennisbank als veilig alternatief

Een krachtige oplossing voor advocatenkantoren is een privé kennisbank: upload interne documenten (standaardcontracten, juridische templates, wetgeving) en stel vragen aan de AI op basis van die documenten. De data verlaat nooit de EU-servers.

Zo kun je de AI inzetten voor:

• Snel doorzoeken van interne juridische bibliotheek.
• Contractreview op basis van jouw eigen modelcontracten.
• Samenvatten van lange documenten (mits geen persoonsgegevens).
• Beantwoorden van algemene rechtsvragen op basis van interne kennisbank.

Audit trail voor compliance

Voor compliance met de AVG en beroepsregels is aantoonbaarheid essentieel. PrivaAI logt elk AI-verzoek: welke gebruiker, wanneer, en vanuit welke organisatie. Via het admin dashboard heb je altijd inzicht in het gebruik. Bij een NOVA-audit of klachtprocedure kun je aantonen dat het AI-gebruik voldeed aan de geldende regels.